Structuurconfiguraties

Tekst groter

Structuurconfiguraties

Volgens Mintzberg is elke organisatie uit vijf structuurelementen of bouwstenen op te bouwen. Deze vijf zijn: de operationele kern, de strategische top, het lijnmanagement en daarnaast: de technische staf aan de ene en de dienstverlenende staf aan de andere kant. Deze vijf structuurelementen kunnen zowel betrekking hebben op een productdivisie als op een ontwikkelafdeling; op een ministerie als op een regiokantoor.

De operationele kern

De mensen in een organisatie die bezig zijn met het primaire proces, rechtstreeks gericht op het realiseren van de eindresultaten (diensten of producten), vormen de operationele of uitvoerende kern.

De taken hiervan zijn:

  • het verwerven van de input
  • het transformeren van input in output
  • het distribueren van de output en ook
  • het onderhouden van het transformatieproces

Voorbeelden van medewerkers die tot de operationele kern gerekend dienen te worden zijn machineoperateurs, verkopers, adviseurs, verplegers, architecten en paspoortcontroleurs.

De strategische top

De strategische top zorgt ervoor dat:

  • de organisatie doelstellingen heeft
  • de medewerkers in de organisatie die doelen nastreven
  • de medewerkers in de organisatie tegemoet komen aan de wensen en verlangens van hen die de organisatie sturen

De taken van de mensen die deel uitmaken van de strategische top zijn dan ook:

  • doelen stellen
  • strategie bepalen
  • en boundary control

Het lijnmanagement

De dagelijkse leiding en de verbinding tussen de strategische top met de operationele kern wordt door het lijnmanagement uitgevoerd. Dit fungeert daardoor als een versterker (en soms als vervormer en vertrager) en in een enkel geval als ‘verstopper’ in twee richtingen.

De technische staf

De technische staf oefent invloed uit op de operationele kern. Zij trekt mensen aan en leidt ze op, ordent, standaardiseert, begroot, plant en verandert het werk van de operationele kern. Aan haar adviserende positie ten aanzien van de strategische top ontleent zij haar formele en informele bevoegdheden. Voorbeelden: productieplanning, bedrijfsmechanisatie, de afdelingen personeel en logistiek.

De dienstverlenende staf

Diensten die indirect het werk van de overige vier elementen beïnvloeden en ondersteunen, zoals juridische zaken, research, public relations en huishoudelijke dienst, behoren tot de dienstverlenende of ondersteunende staf. Een kenmerk van deze diensten is dat ze in principe ook van buiten ingehuurd kunnen worden.

De zeven structuurconfiguraties

Met gebruikmaking van de structuurelementen kunnen nu de zeven meest voorkomende mengvormen van organisatiestructuren ideaaltypisch worden beschreven:

  • de eenvoudige structuur
  • de machinebureaucratie
  • de professionele bureaucratie
  • de divisiestructuur
  • de adhocratie
  • de missionaire structuur
  • de politieke arena

Hoofdstuk inhoudsopgave