Stijlen van managen/leidinggeven

Tekst groter

Stijlen van managen/leidinggeven

Bepalend voor de verschillende stijlen van managen zijn persoonlijke eigenschappen en persoonlijke vaardigheden. De selectiecriteria die in de praktijk worden gehanteerd zijn dan ook grotendeels gebaseerd op deze aspecten.

Persoonlijkheid is bepalend voor de managementstijl

Managen is het beïnvloeden van de prestaties van anderen op basis van persoonlijk contact. De eeuwenoude vraag is dan ook of managen valt te leren of dat het een aangeboren kwaliteit is, waarbij iemands persoonlijkheid een bepalende rol speelt? Met persoonlijkheid wordt dan gedoeld op de som van iemands hoedanigheden, eigenschappen en karaktertrekken. In vergelijking met een niet leidinggevende medewerker, moet een manager:

  • socialer zijn ingesteld
  • meer initiatief tonen
  • meer doorduwen
  • meer zelfvertrouwen bezitten
  • een groter aanpassingsvermogen hebben 
  • een grotere verbale vaardigheid bezitten.

Andere persoonlijkheidskenmerken zijn: het hebben van een machtsbehoefte, extraversie, dominantie, zelfvertrouwen en prestatiedrang. Tenslotte blijken fysiologische factoren, zoals iets langer zijn dan de gemiddelde mens, ook een belangrijke rol te spelen.

Selectiecriteria voor managers

In de praktijk blijken veel (potentiële) managers geselecteerd en beoordeeld te worden op een combinatie van de volgende criteria:

  • inhoudelijk inzicht (inzicht in het veld waarin de organisatie opereert)
  • conceptueel vermogen (het vermogen gebeurtenissen te kunnen ordenen)
  • werkelijkheidszin (meningen van feiten kunnen onderscheiden)
  • helikopterkwaliteit (het vermogen om in dagelijkse stroom van handelingen verbanden te kunnen leggen)
  • beoordelingsvermogen (het kunnen en willen bewaken van de voortgang van werkzaamheden en gemaakte afspraken)
  • communicatief vermogen (kunnen luisteren en eigen gedachten onder woorden kunnen brengen)
  • beïnvloedingsvermogen (inspireren van medewerkers en het kunnen en willen beïnvloeden van medewerkers).

Uit onderzoek blijken managers die affectie willen geven en ontvangen het beste presteren. Deze managers staan dicht bij mensen en zijn bereid hun ideeën met anderen te delen. Tevens blijkt uit onderzoek dat medewerkers willen werken voor managers die eerlijk, competent, toekomstgericht en inspirerend zijn.

De omgeving beïnvloedt de managementstijl

Echter wordt vergeten dat het gedrag in grote mate wordt bepaald door situatie/omgeving waarin iemand werkt. De manier van managen wordt heftig beïnvloed door:

  • de medewerkers
  • de taakkenmerken van het uit te voeren werk
  • de mensen aan wie de manager zelf rapporteert
  • de collega’s met wie hij daags samenwerkt
  • de organisatiecultuur.

Voor de juiste managementstijl gaat het om een afgewogen combinatie van persoonlijkheid en omgeving. Er zijn vier mogelijke stijlen van management:

  • situationeel leidinggeven
  • charismatisch of transformationeel
  • motiveren
  • leidinggeven en macht.
Bron: R.Kor. Managen = gewoon doen. Deventer. Vakmedianet, 2011.

Hoofdstuk inhoudsopgave