Procesmanagement vs Projectmanagement

Tekst groter

Procesmanagement vs Projectmanagement

Het boek ‘Management van Processen’ van Titus Bekkering en Jaap Walter biedt een helder tegenwicht voor het maakbaarheidsdenken dat zo kenmerkend is voor projectmanagement.

Gesloten systeem

Bij projecten gaat het in eerste instantie om het beheersen van een gesloten systeem. Een projectmanager heeft de opdracht om het afgesproken resultaat op te leveren. Soms (of vaak) heeft een manager te maken met een beweeglijke, onvoorspelbare omgeving, waar onvoorspelbare processen zich afspelen. Het gaat dan om vraagstukken die kenmerken hebben als ongestructureerdheid, verbondenheid met veel partijen en dynamisch (probleemdefinities en percepties van oplossingen verschuiven in de tijd).

Gelaagdheid, ambiguïteit

Terwijl de projectmatige aanpak zich goed leent voor het beheersen van de ‘binnenkant’ van het gesloten systeem, het project, is voor het begrijpen van de context en het besturen van de omgeving de procesmatige benadering meer van toepassing. De procesmanager opereert in situaties die worden gekenmerkt door gelaagdheid, ambiguïteit en interactie. Of zoals de auteurs zeggen: dingen zijn vaak niet wat ze lijken. Door de interactie is er voortdurend beweging en perspectiefwisseling. Vaak is er sprake van een onduidelijk of verschuivend machtscentrum.

De procesmanager wybert

De centrale gedachte bij procesmanagement is dat een proces start met een idee en vervolgens op gang komt als er sprake is van een uitwisseling van feiten en cijfers (factoren) enerzijds en meningen of inzichten (afkomstig van actoren) anderzijds. Het nemen van de stappen van ruimte scheppen en ruimte invullen, meerdere malen na elkaar, wordt aangeduid als wyberen, naar het overbekende dropje. Iedere wyber mondt uit in een consolidatie. Dit is het uitgangspunt voor de volgende wyber. Wyberen brengt de ontwikkeling van het idee stapsgewijs verder, tot het een bruikbare en realiseerbare vorm heeft (wat dus een project kan zijn).

Managen met zeven regievariabelen

Managet de projectmanager zijn project met de vijf beheersaspecten tijd-geld-kwaliteit-informatie-organisatie, de procesmanager managet (Bekkering en Walter noemen het 'regievoeren')  het proces met zeven 'regievariabelen', de 7-T's:

  • Thema: Bepaal de onderwerp en kader ze af
  • Timing: Kies de juiste momenten
  • Tempo: Bepaal de snelheid
  • Toegang: Selecteer de deelnemende partijen
  • Toneel: Creëer een juiste omgeving
  • Toon: Communiceer passend
  • Tol: Ben je bewust van ieders bijdrage

Hoofdstuk inhoudsopgave