Ontwikkeling van een team

Tekst groter

Ontwikkeling van een team

Een team kan geholpen worden zich te ontwikkelen en de kwaliteit van de samenwerking te verbeteren. Maar, elk team ontwikkelt zich ook 'spontaan'. Dus zonder bewuste inspanning.

Elk team ontwikkelt zich ‘spontaan’. Dus zonder bewuste inspanning. Maar teams kunnen ook geholpen worden zich te ontwikkelen en de kwaliteit van de samenwerking te verbeteren.

Groepsdynamische patronen

Talloze studies laten zien dat pas samengestelde groepen zich vaak volgens een bepaald patroon ontwikkelen. In verschillende fases van de levensduur van het team komen verschillende vraagstukken en problemen aan de orde, meer onbewust dan bewust. Het begrijpen van deze ‘groepsdynamische’ wetmatigheden is een belangrijke vaardigheid die helaas weinig teamleiders gegeven is. Wie echter de onderstroom van gedrag en communicatie in een team wél begrijpt, kan beter (bij)sturen op vraagstukken als:

  • wie wordt wel en niet geaccepteerd in het team?
  • hoe ontstaan normen en waarden in het team?
  • wat is de betekenis van weerstand?
  • hoe ga je om met ruzie, spanning en conflicten?
  • hoe wordt er omgegaan met macht en leiderschap?
  • wat kun je doen om veiligheid en vertrouwen te vergroten?

Fasen in teamontwikkeling

Een veelgebruikt model voor teamontwikkeling is dat van Tuckman. In dat model zijn de volgende fasen onderscheiden:

  • forming (oriënteren):  wat moeten we hier doen?
  • storming (conflict): wie heeft het hier voor het zeggen?
  • norming (normeren):  waarover zijn we het eens?
  • performing (presteren): kunnen we zelfstandig en productief werken?

Niet ieder team reageert hetzelfde. De omstandigheden bepalen sterk mee op welke wijze het team precies door elke fase gaat. Zeker in het begin gaat het niet vanzelf. Daarop moet de teamleider alert zijn. Een team moet altijd eerst door een aantal kritische vragen heen. Pas daarna kan het tot productief samenwerken komen.

Een goede start is van belang. Een veelgebruikte methode daarvoor is het organiseren van een zogenaamde kick-off meeting met het team. In deze meeting komen niet alleen de wat-vragen maar ook de hoe-vragen aan de orde.

Bedenk wél dat écht goed teamwerk even krachtig als kwetsbaar is. Zorgvuldige aandacht voor de onderlinge verhoudingen is voortdurend nodig. Maar dat wordt door teamleiders nogal eens, in de waan van de dag, vergeten.

Bron: Tuckman, B.W., Developmental Sequence in Small Groups. In Psychological Bulletin, 1965, 63, 384-399.   Kor, R, Managen = Gewoon Doen, Kluwer, 2011

Hoofdstuk inhoudsopgave