Omgaan met weerstand in groepen

Tekst groter

Omgaan met weerstand in groepen

In elke groep kan weerstand voorkomen. Of en zo ja waarom en hoe weerstand op zal treden, is vooraf onbekend. Groepsleiders moeten alert zijn op het optreden van weerstand en er actie op ondernemen.

Weerstand kan in elke groep voorkomen: een projectgroep, cursusgroep of vergadering. Vooraf is onbekend of en zo ja waarom en hoe weerstand op zal treden. (Bege)leiders van groepen moeten alert zijn op het optreden van weerstand en er actie op ondernemen. Daarbij is het een evidente voorwaarde dat de groepsleider de weerstand herkent.

Vormen van weerstand

Weerstand komt in vele vormen voor. Weerstand kan bijvoorbeeld naar voren komen in de vorm van niet meewerken aan een voorgestelde actie of geen antwoord geven op een gestelde vraag. Soms zijn de leden van de groep overal tegen: ze zien het nut of de zin van de actie of de vraag niet in. Een andere keer uit de weerstand zich in de vorm van grappen maken of de groepsleider belachelijk maken. Weer een andere keer toont weerstand zich in de vorm van onnodig defensief of zelfs agressief reageren op kritiek of feedback.

Waardering van weerstand

Weerstand kan zowel positief als negatief worden gewaardeerd. Een groepsleider zal weerstand negatief waarderen omdat zij of hij vindt dat ze belemmerend werkt op de voortgang van de bijeenkomst. Of omdat hij of zij van mening is dat de weerstand te veel energie kost of de sfeer verziekt.
Een groepsleider zal weerstand positief waarderen wanneer hij of zij die ziet als een uiting van betrokkenheid bij de bijeenkomst. Of indien de groepsleider denkt een gevoelige snaar te hebben getroffen. Tenslotte kan weerstand positief zijn omdat ze dient ter bescherming van betrokkenen.

Omgaan met weerstand

Meestal is weerstand een element van de beginsituatie. De groepsleider weet meestal vooraf niet of en zo ja waarom en hoe zij of hij weerstand kan verwachten. Maar hij of zij dient in een bijeenkomst de weerstand uit de weg te ruimen. Anders ontstaat er geen klimaat waarin effectief samen werken mogelijk wordt.
 
Alvorens acties te kunnen ondernemen om de weerstand te verlagen of uit de weg te ruimen, moet de groepsleider allereerst de weerstand herkennen. Iedereen uit weerstand echter op een andere manier. Overigens kan een groepsleider bepaald gedrag van de groepsleden te snel als weerstand interpreteren.

Bron: Berkel, van K., Zelfsturende teams, Contact, 1999. Metselaar, E. en A. Cozijnsen, Van weerstand naar veranderingsbereidheid, Holland Business Publications, 1998

Hoofdstuk inhoudsopgave