Nut en noodzaak verschillende actorrollen

Tekst groter

Nut en noodzaak verschillende actorrollen

Het onderscheiden van verschillende rollen in een veranderingsproces is nuttig en nodig. Daarmee kunnen de actoren met elkaar duidelijkheid krijgen in de te bezetten rollen. Ook kunnen ze daarmee ongewenste rolvermenging voorkomen. En daarmee zijn de onderlinge verwachtingen te bespreken en af te stemmen.

Rolbezetting

In elk veranderingsproces dienen de actoren hun noodzakelijke bijdragen in het proces te benoemen en organiseren:

  • een initiërende bijdrage aan de start
  • steunende bijdragen in het begin
  • planvormende bijdragen vervolgens
  • uitvoerende en interveniërende bijdragen daarna
  • sturende en monitorende bijdragen tijdens
  • borgende en verzorgende bijdragen tot aan een nieuw veranderingsproces

Veel organisatieveranderingsprocessen stranden omdat:

  • het realiseren van 'steun van boven' of 'draagvlak van beneden' niet vooraf in het traject geweven waren
  • continuïteit ontbrak doordat er geen regisseur over het traject als geheel bleef nadenken en monitoren
  • ongewenste rolvermenging optrad

Rolvermenging

Het onderscheiden van verschillende actoren helpt bijvoorbeeld de ideehebbers (initiatiefnemers). Zij kunnen (in)zien dat zij, als initiatiefnemers, helemaal niet geneigd hoeven te zijn ook (alle) andere rollen op zich te nemen. Die rollen zijn wel nodig, maar kunnen door anderen vervuld worden. Vaak beter zelfs. Rolafbakening brengt lucht. En het is als ideehebber dus zaak om voor sponsors te zorgen. Meer niet.

Kanttekening

De onderscheiden rollen zijn normatief en ideaaltypisch. Ze zullen nooit precies zo ingevuld worden. Zo kan een en ander iteratief gebeuren. Als er bijvoorbeeld een nieuw onderdeel van het veranderproces wordt gestart zullen er opnieuw sponsors, medestanders, trekkers (etc.) moeten worden gevonden. Ook kunnen soms rollen in één persoon verenigd zijn of komen bepaalde rollen slechts zeer bescheiden aan bod.

Hoofdstuk inhoudsopgave