Leiderschapsstijl

Tekst groter

Leiderschapsstijl

Leidinggeven is het op basis van persoonlijk contact beïnvloeden van prestaties van anderen. De eeuwenoude vraag is of leidinggeven valt te leren of dat het een aangeboren eigenschap is. Anders gezegd, moet je een bepaalde persoonlijkheid hebben om leiding te kunnen geven? Met persoonlijkheid wordt dan gedoeld op de som van iemands hoedanigheden, eigenschappen en karaktertrekken. De waarheid zal wel ergens in het midden liggen.

Leidinggeven, leiderschap en management zijn voor sommigen begrippen met verschillende ladingen, voor anderen zijn het synoniemen. We gebruiken ze gemakshalve ook door elkaar. 

Management- risico en feedback

Management is werk dat door mensen op alle niveaus in de organisatie wordt gedaan. Iedereen heeft een persoonlijke managementstijl. Deze stijl kan en zal bovendien variëren naar bijvoorbeeld de situatie, het werk, de te managen personen of de te vervullen rol in een team. Toch zijn in organisaties kenmerkende gedragspatronen in de gezamenlijke managementstijl te onderscheiden. Deze vormen de managementstijl van de organisatie.

Activiteiten van organisaties hebben vaak een kenmerkende mate van risico en een kenmerkende snelheid van feedback op acties. Op basis van deze kenmerken zijn vier typische managementstijlen te onderscheiden.

"Tough guy macho"
Bij deze stijl nemen personen grote risico's en krijgen snel feed-back op hun beslissingen. Voorbeelden zijn politiecommissarissen, chirurgen, filmregisseurs, voetbaltrainers. De slogan is: "find a mountain and climb it".

"Work hard, play hard"
Personen met deze stijl stellen plezier in het werk en actie centraal. Ze moeten permanent topprestaties leveren die elk afzonderlijk weinig risico met zich meebrengen. Ze krijgen daarop snel feedback. Voorbeelden zijn softwaremanagers, projectleiders, hotelmanagers en bedrijfsleiders van grote warenhuizen. De slogan is: "it's all in the game".

"Bet your company"
Mensen met deze stijl nemen regelmatig beslissingen waarvan op lange termijn het voortbestaan van de organisatie afhangt. De risico's zijn dus groot; de feedback is traag. Voorbeelden zijn managers van ruimtevaartprogramma's of olieboringen, directeuren van investeringsmaatschappijen en generaals in tijden van tijdelijke vrede. De slogan is: "only time will tell".

"Process"
Deze personen richten zich meer op het "hoe" dan op het "wat" van hun acties. Het resultaat van die acties is moeilijk te achterhalen. De risico's zijn gering; de feedback is traag of afwezig. Voorbeelden zijn directeuren van bankfilialen en grote ambtelijke apparaten. De slogan is: "first things first; easy does it".

Vereisten

Een goede leidinggevende is communicatief, sociaal vaardig en flexibel, inspireert medewerkers en laat zien wat hij waardevol vindt. toont bereidheid verantwoordelijkheid te nemen, keuzen te maken, oordelen te vellen en de passende machtsbronnen te gebruiken. 

Valkuilen

In de hiërarchische traditie beoordeelt de baas ‘ondergeschikten’ en wordt de baas niet door de ondergeschikten beoordeeld. Door vast te houden aan deze traditie loopt het management groeikansen mis. Leiders kunnen hun tijd, energie en talent makkelijk verspillen aan pogingen te managen wat geen management behoeft, zoals flexibele, capabele, bereidwillige medewerkers of routinematig werk. Een laatste valkuil is een inflexibele, hooggeformaliseerde organisatie met management zonder macht of gezag op grote (mentale) afstand van medewerkers.

Hoofdstuk inhoudsopgave