Korte typering van actoren (betrokkenen)

Tekst groter

Korte typering van actoren (betrokkenen)

Bij elke organisatieverandering zijn verschillende v/m-rollen (initiatiefnemer, sponsor, regisseur, medestander, trekker, uitvoerder, slachtoffer) te onderscheiden. Deze rollen treden in een bepaalde volgorde op en zo groeit het aantal betrokkenen gaande het veranderingsproces. Elke rol is als volgt kort te typeren.

De initiatiefnemer

Een organisatieverandering start met een initiatiefnemer. Die heeft een ‘veranderidee’, die zet de verandering op de ‘agenda’.

De sponsor

Deze initiatiefnemer zoekt een of meer sponsoren. Een sponsor helpt met haar formele of informele macht de verandering te legitimeren of te doen gedogen.

De regisseur

De sponsor, al dan niet begeleid door de initiatiefnemer, zoekt een regisseur. Een regisseur kan zowel van buiten als van binnen de organisatie komen. Deze regisseur is te beschouwen als het ‘veranderkundig geweten’: hij is de eerstverantwoordelijke voor de planmatige pretenties van de verandering. Hij zet de verandering op, stimuleert de uitvoering en monitort de voortgang (eventueel over de stappen heen).

De medestander

De regisseur deelt zijn regieverantwoordelijkheid zo snel mogelijk met medestanders. Een medestander helpt mee om het veranderidee vorm en inhoud te geven. Zij heeft geen formele verantwoordelijkheid. Zij steunt derhalve ook informeel. Zij acht de verandering, om welke reden dan ook, gewenst.

De trekker

Naarmate de aanpak duidelijker omschreven kan worden komen ‘trekkers’ aan boord. Het verschil tussen de regie- en de trekkerrol ligt in hun verantwoordelijkheid: De trekkers zijn (mede)verantwoordelijk voor de voorbereiding en coördinatie van het interventieplan.

De uitvoerder

Regisseur en trekkers betrekken gaandeweg een groter aantal mensen bij de verandering: uitvoerders. Een uitvoerder realiseert (delen van) de interventies.

Het slachtoffer

Tijdens een veranderingsproces zullen ook ‘slachtoffers’ voorkomen. Zij vinden dat ze door de verandering er, hoe dan ook, op achteruit gaan. Zij ondergaan de verandering lijdelijk en soms verzetten zij zich er, meer of minder fel, tegen.

Bron: Caluwé, L., de, H. Vermaak, Leren veranderen; een handboek voor de veranderkundige, Kluwer Deventer (2006)

Hoofdstuk inhoudsopgave