ICT-Architectuur Service georiënteerde architectuur

Tekst groter

Service-georiënteerde architectuur is een breed concept, waar je vanuit verschillende invalshoeken naar kunt kijken. Wij kiezen ervoor om vooral het technische en organisatorische perspectief naast elkaar te zetten.

Vanuit een technisch perspectief is een service-georiënteerde architectuur een architectuur waarin functionaliteit in de vorm van services aan de gebruikers beschikbaar wordt gesteld. Die services zijn relatief zelfstandige stukken software die gestandaardiseerd kunnen worden gebruikt. De technologie van webservices is hierbij de meest gebruikte (maar niet de enig denkbare) technische implementatie.

Vanuit organisatorisch perspectief is het concept veel breder. Het vertrekpunt is dan de geïntegreerde ondersteuning van de bedrijfsprocessen. Die bedrijfsprocessen zijn opgebouwd uit diensten die door de verschillende afdelingen binnen de organisatie worden geleverd met als uiteindelijk doel het leveren van diensten aan klanten. De diensten waaruit de bedrijfsprocessen zijn opgebouwd, corresponderen met diensten die door informatiesystemen worden geleverd, waardoor de services in technische zin als het ware het spiegelbeeld zijn van de diensten waaruit de bedrijfsprocessen zijn opgebouwd.

Eigenlijk is dit organisatorische perspectief het werkelijk vernieuwende van het concept. Service-georiënteerde architectuur is een andere manier van inrichten van bedrijfsprocessen én de ICT-ondersteuning daarvan.

In een service-georiënteerde architectuur staat in ieder geval het concept service centraal. Een service is een zelfstandig stuk bedrijfsfunctionaliteit dat zowel een eenvoudige taak in het bedrijfsproces kan ondersteunen (zoals het registreren van een adreswijziging) als een compleet bedrijfsproces (zoals het verlenen van een subsidie). Een service moet een voor de gebruiker betekenisvolle dienst leveren. Daarnaast is het belangrijk dat een service zo zelfstandig mogelijk kan functioneren. Services maken uiteraard van andere services gebruik, maar zijn daarbij zo losjes mogelijk gekoppeld. Deze eigenschap zorgt ervoor dat bedrijfsprocessen flexibel uit beschikbare services samengesteld kunnen worden.

In technische zin is interoperabiliteit een kernbegrip in een service-georiënteerde architectuur. Services kunnen door een veelheid van systemen worden geleverd. Deze systemen zijn vaak technisch in verschillende talen en ontwikkelomgevingen gebouwd. Heterogeniteit is in een service-georiënteerde architectuur een gegeven. Al deze services moeten naadloos met elkaar kunnen samenwerken om geïntegreerde ondersteuning van bedrijfsprocessen mogelijk te maken.

Voor het technische perspectief wordt ook vaak de term Service-Oriented Computing (SOC) gebruikt. Met deze term wordt met name de technische realisatie van een service-georiënteerde architectuur bedoeld, bijvoorbeeld in de vorm van webservices. Voor het organisatorische perspectief wordt ook vaak de term Service-Oriented Enterprise (SOE) gebruikt (Khoshafian, 2006). Daarbij ligt de nadruk op het op een service-georiënteerde manier inrichten van bedrijfsprocessen en het creëren van een ICT-ondersteuning die met de veranderingen in de bedrijfsprocessen kan meebewegen. Wij kiezen ervoor om dit geheel aan te duiden met de term service-georiënteerde architectuur (Service Oriented Architecture, SOA)

Hoofdstuk inhoudsopgave