Biografische fit

Tekst groter

Biografische fit

Bij het krijgen van inzicht in de persoonlijke ontwikkeling kan het helpen te diagnosticeren in welke levensfase de betrokkene zich bevindt.

Het onderkennen van levensfasen kan helpen bij het krijgen van inzicht in (de stagnatie in) de persoonlijke ontwikkeling. In verschillende levensfasemodellen verschilt de precieze fasering, omdat ze cultuur en tijdsgekleurd zijn.

Achterliggend idee

De gedachte is dat een mens verschillende levensfasen doormaakt. Deze fasen zijn leeftijdsafhankelijk. Hierbij wordt ook wel een vergelijking getrokken met de natuur: we groeien, bloeien, verleppen en sterven net als bomen en planten. Het onderkennen van deze fasen kan helpen:

  • inzicht te verkrijgen in individuele ‘groeistuipen’
  • betekenis en sturing te geven aan de eigen ontwikkeling
  • om door te bouwen op iemands historie in plaats van er krampachtig tegen in te gaan.

Beschrijving

In grove lijnen geldt dat de lichamelijke vitaliteit het grootst is tussen de 20 en 40 jaar: men reist en bouwt op. Presteren, daar gaat het om. Mensen worden daar op aangesproken maar zoeken het ook zelf op: baan, partner, kinderen, huis en tuin.

De volgende levensfasen zijn te onderscheiden.

  • De twintiger is in een periode van oriëntatie: testen, op de tenen lopen, afwisseling
  • De dertiger typeert zich door carrière maken, het scoren, ontplooiing zoeken, werk organiseren, verantwoordelijkheden pakken, het verbinden met mensen, het evenwicht zoeken tussen werk en privé. De genoemde vitaliteit voedt de dadendrang, tot ‘de man met de hamer’ komt: voor de een is dat bij 40, voor de ander bij 50
  • Veel veertigers ervaren werk als houvast; zwakheden toont men liever niet. Maar inmiddels kan men ook tegen taken opzien, zich afvragen wat de zin van het werk is. Sommigen vluchten in relaties of uitspattingen of willen impulsief hun leven veranderen. Men leert grenzen kennen, krijgt te horen dat men rustiger aan moet doen. Ook het lichaam laat dit weten
  • Richting 50 komt er een keuzeproces: de typische midlifecrisis. Sommigen omhelzen de gedachte dat het leven alleen maar moeizamer kan worden: kwaaltjes worden klachten en klagerigheid groeit. Anderen vinden nieuwe betekenis, richten zich op individuele bezieling in plaats van externe waardering. Als vijftiger zijn ze dan een steunpilaar in plaats van een blok aan het been
  • Als zestiger pakken ze steeds meer zaken aan die hen ‘na aan het hart’ liggen en ze zijn tot ver in hun zeventig, tachtig of zelfs negentig actief. Ze houden met hun afnemende lichamelijke vitaliteit rekening, maar lijken geestelijk vol energie, zien er vaak nog jong uit en leveren misschien dan hun werkelijke topprestaties.

Kanttekening

Personen in de verschillende leeftijdsgroepen reageren uiteraard verschillend op de diagnose. Afhankelijk van de individuele beleving van de levensfase kunnen en zullen zij andere dingen ervaren. Met name rond de ‘midlifecrisis’ is toepassing van het model relevant. Dan vindt er vaak een cruciaal keuzeproces plaats.

De expliciete toepassing van het model verlangt een persoonlijke relatie met de betrokkene en aanzienlijk zelfinzicht van de veranderaar.

Invalshoek

Veranderkundig

Niveau

Individueel

Bron: Lievegoed, B. C.J., De levensloop van de mens, Lemniscaat, 1981.

Hoofdstuk inhoudsopgave