Balanced scorecard

Tekst groter

Balanced scorecard

Bij het managen van een organisatie zijn naast financiële cijfers ook andere kengetallen van belang. Deze verschillen vaak van organisatie tot organisatie.

Niet alleen financiële cijfers zijn belangrijk bij het managen van een organisatie. Evenzeer van belang zijn andere kengetallen, zoals klantentevredenheid, innovatiesnelheid, productdoorlooptijd, medewerkersatisfactie en maatschappelijke relevantie. Deze verschillen vaak van organisatie tot organisatie.

Achterliggend idee

In veel organisaties besteden managers te eenzijdig aandacht aan financiële sturing en meting. Dit kan tot korte-termijnreflexen leiden. De balans met andere sturings- en metingsfactoren ontbreekt dan ook in veel gevallen. Terwijl die vergelijkbare aandacht verdienen. Het herstellen van deze onbalans kan er toe bijdragen dat de kloof tussen lange en korte-termijndoelstellingen wordt gedicht. Dit zoeken naar ‘balans’ ligt ten grondslag aan de balanced scorecard. Bovendien is de gedachte dat balans van bovenaf actief te sturen en te meten is.

 
Beschrijving

De ‘balanced scorecard’ bestaat in zijn oorspronkelijke uitvoering uit vier perspectieven:

  • financieel: Welke financiële prestaties streven wij na (voor de aandeelhouders)?
  • interne primaire processen: Welke primaire processen moeten op welk niveau presteren (om de klanten en belanghebbenden tevreden te stellen)?
  • medewerkers: Hoe en waarin moeten de medewerkers blijven leren en groeien?
  • klanten: Welk tevredenheidsniveau streven we na bij de doelgroepen (klanten)?

Een goede balanced scorecard is gebaseerd op een visie/strategie. De (vier) perspectieven zijn in termen van doelen, plannen, indicatoren en activiteiten liefst in onderlinge samenhang uitgewerkt. De diagnose levert informatie over:

  • de strategische onderbouwing van de perspectieven
  • de gewenste en feitelijke scores per perspectief
  • de samenhang tussen de perspectieven.

Kanttekening

De balanced scorecard is niet ontwikkeld als diagnosemodel. In verandertrajecten is de balanced scorecard wel als een diagnostisch instrument te gebruiken bij het beoordelen van de huidige situatie. Daar waar een balanced scorecard ontbreekt, is het zelfs soms zinvol er een op te stellen om de huidige situatie in kaart te brengen.

Dit algemeen (diagnose-)model is breed toepasbaar vooral op een hoog niveau binnen organisaties. Omdat daar de samenhang tussen de vier perspectieven zowel binnen het eigen bevoegdheidsdomein als binnen het eigen blikveld past.

Invalshoek

Bedrijfskundig

Niveau

Organisatieniveau

Bron: Kaplan, R.S., en D.P. Norton, Translating strategy into action: the balanced scorecard, Harvard Business School Press, 1996

Hoofdstuk inhoudsopgave